Học gì từ Anti-fragile: thăng hoa trong hỗn loạn – kháng thương trước nghịch cảnh

quẳng quật thoải mái đê

Tác giả Nassim Taleb viết cuốn “Anti-fragile” như là phần thực dụng cho cuốn “Black Swan” (“Thiên nga đen”). Trong cuốn “Thiên nga đen”, thông điệp chủ chốt của tác giả là: khi nhìn vào những dữ liệu đã có trong quá khứ có những sự kiện con người ta cho là không thể xảy ra, nhưng vẫn có một xác suất rất nhỏ là nó có thể xảy ra. Và một khi nó xảy ra thì là một bất ngờ lớn vì người ta không lường trước được và sẽ không xoay sở kịp, sẽ rất dễ tổn thương trong những tình huống như thế , – những tình huống “thiên nga đen” (vài ví dụ trong 2016: Brexit, Trump trúng cử – ngược với dự đoán của hầu hết các chuyên gia). Với “Anti-fragile”, Taleb cho rằng, cố gắng dự đoán những “thiên nga đen” trước khi chúng xảy ra là không cần thiết và cũng gần như khó thực hiện. Nhưng. Chúng ta có thể chuẩn bị để khi những “thiên nga đen” xuất hiện, ta sẽ không bị ảnh hưởng tiêu cực từ chúng, mà ngược lại hưởng lợi từ chúng.

Đa phần những tình huống “thiên nga đen” mang lại sự hỗn loạn. Với nhiều người, họ bị tổn thương trước những hỗn loạn đó. (Ví dụ: sự sụp đổ của thị trường nhà đất và khủng hoảng tài chính tại Mỹ vào năm 2008). Họ khao khát sự ổn định, họ hạnh phúc và tìm thấy sự an toàn, sự thịnh vượng trong sự ổn định, nơi mà Thiên nga chỉ có màu trắng. Ngược lại, có những người dường như mạnh mẽ hơn và thậm chí còn thu lợi cho bản thân khi “Thiên nga đen” xuất hiện. Họ là những người không quá an toàn tự tại khi thế giới ổn định, nhưng khi hỗn loạn bùng phát, nghịch cảnh ập đến, họ lại linh hoạt và tìm được cho mình những cơ hội đột phá, tìm ra những quả trứng vàng từ ‘thiên nga đen’. Họ giống như những kiện hàng giả tưởng với dấu đỏ: “anti-fragile” (anti-dễ vỡ) – càng quăng quật, càng cẩu thả bê vác thì chất lượng của kiện hàng càng tăng lên, – ngược với những kiện hàng đóng dấu “dễ vỡ” (“fragile), lơ là không cẩn thận một chút là vỡ hàng hoá bên trong và mất hết giá trị.

Anti-fragile: kháng thương (đề kháng tổn thương) trước nghịch cảnh, thăng hoa trong sự hỗn loạn, trở nên mạnh mẽ, dẻo dai và linh hoạt hơn khi nghịch cảnh xảy đến, từ đó mà còn có thể hưởng lợi từ những sự kiện hỗn loạn mà nhiều người coi là nghịch cảnh.

Những phương án mà Taleb đưa ra trong cuốn sách có thể coi là những liều vaccine giúp chúng ta tự tiêm vào cuộc sống của bản thân những hỗn loạn, khó khăn ở cường độ nhỏ; từ đó làm quen và tạo ra đề kháng trong tư duy (thậm chí là đề kháng sinh học trong cơ thể trong nhiều hoạt động tay chân), làm cho bản thân chúng ta mạnh dần lên và có khả năng hưởng lợi khi sự hỗn loạn xuất hiện tạo thành nghịch cảnh cho đại đa số những người xung quanh. Cũng giống như cách vị vua xứ Anatolia, Mithridates khiến cho mình trở nên miễn nhiễm với mọi loại thuốc độc. Mithridates hàng ngày đều tự mình uống một chút một chút độc dược chỉ không đủ liều để bị độc dược giết chết. Và về sau không loại độc dược nào giết được Mithridates (đến lúc Mithridates uống thuốc độc tự tử, ông cũng không chết nổi, đành nhờ một ông tướng chém hộ phát mới chết được).

Dưới đây là vài ý tưởng từ cuốn “Anti-fragile” có thể áp dụng vào cuộc sống hàng ngày mỗi người, để bạn có thể tiêm chút hỗn loạn vào cuộc sống và sẵn sàng hơn khi “thiên nga đen” xuất hiện.

1.) Vaccine cho cảm xúc. Nhìn đời ra sao để mọi thứ việc xảy ra ta đều thu lợi.

Taleb có đề cập đến cách nhìn đời của các triết gia Hi-La cổ đại theo chủ nghĩa Stoic (cũng hay được dịch trong nhiều sách triết là ‘Chủ nghĩa Khắc Kỷ’, xin nói cụ thể và đầy đủ hơn về Chủ nghĩa Stoic ở một bài viết khác sau này). Các triết gia theo Chủ nghĩa Stoic (Seneca, Marcus Aurelius, Epictetus…) luôn mỗi ngày thực hiện phép “trầm tư tiêu cực” (“negativ visualization”/”premeditation of evils”). Họ mường tượng đến những khả năng tồi tệ nhất, luôn luôn sẵn sàng mất tất cả những tài sản, địa vị, những tiện nghi sinh hoạt mình đang có. Seneca mỗi ngày luôn luôn nghĩ đến cái chết, luôn chấp nhận khả năng là mình có thể dẹo ngay trong ngày hôm nay và mất tất cả. Marcus Aurelius luôn luôn chuẩn bị tinh thần mỗi ngày phải gặp những kẻ tồi tệ xấu xa. Họ sống và phấn đấu với những tâm thế luôn chuẩn bị tinh thần mất tất cả và những phấn đấu trở thành vô nghĩa. Họ làm chỉ vì làm, họ làm những điều họ làm vì “đó là những điều đúng đắn mà một người công dân La Mã đứng đắn nên làm” (Aurelius).1

Taleb đã đưa ra một định nghĩa khá ngộ ngĩnh về Chủ nghĩa Stoic (mà có thể nhiều người sành về Stoic không đồng ý):

“Một người theo chủ nghĩa Stoic là một tay theo Đạo Phật có thái độ “đ*t m* m*y” với cuộc đời.”2

Đến đây có thể nhiều bạn cười và cho rằng đây là một phép “th* d*m tinh thần” theo kiểu AQ, bị người đánh cho sấp mặt l… mà vẫn cười cho là nó đang đánh bố nó. Nhưng. Không hẳn như vậy. Phép “trầm tư tiêu cực” của Stoicism không phải là yếm thế, vùi đầu vào cát trốn tránh cuộc đời. Phép “trầm tư tiêu cực” như đã nói ở trên là để bản chúng ta bình tĩnh đối mặt trong tư tưởng với những điều xấu nhất có thể xảy đến (cho dù khả năng có thấp đến 1 phần triệu). Khi đó ta sẽ nhận ra rằng bạn có thể mất tất cả kể cả mạng sống mà vẫn có thể bình tĩnh trong giây phút này. Chấp nhận được và bình tĩnh được với những kịch bản tệ hại nhất đó, bạn sẽ đạt được đến được tâm thế mà Taleb nhắc đến “Mọi việc xảy ra ta đều thu lợi”.

Ta đã trần trụi sẵn trên cuộc đời này rồi, sinh ra trần trụi, chết đi cũng chẳng mang theo được gì. Nếu những nghịch cảnh xảy ra và gây tổn thất về tài sản cho ta, ta cũng chẳng mất gì vì đã trần trụi sẵn rồi. Nếu như trong sự hỗn loạn mà chẳng may ta lại thu lợi triệu bạc. Huraaayy, ăn quả lớn rồi. Vui thôi vui thôi… Với cách nhìn đó thì tất cả đều là thu lời, chẳng có lỗ gì cả..

Ai dà, biết rồi, nhiều bạn sẽ bảo là chẳng thống nhất logic gì trong tư duy cả, mất thì ông không thừa nhận lỗ, ra vẻ triết lý, đến lúc được lợi thì lại tung bay hô hố… thừa nhận bạn đúng, hãy coi đây là một thủ thuật hack cảm xúc để bạn không quá suy sụp khi thất bại và vui vẻ hưởng đời một chút khi thắng lớn. (Nếu muốn thống nhất logic thì cũng được thôi, kể cả lúc bạn thắng lớn thì cũng đừng quá đắc ý kiểu vui quá hoá rồ, hãy dùng phép “trầm tư tiêu cực” để mà nghĩ về cuộc đời rồi thấy là mình trần như nhộng và cũng tầm thường như ai thôi…thế thì sẽ bình tĩnh lại được chút). Xin nhớ: quân bình về cảm xúc (hay làm chủ con thú cảm xúc trong mỗi người) là yếu tố được Taleb nhấn mạnh khi nói về vấn đề cảm xúc. Lối tư duy Taleb dẫn ra từ Seneca về cách tính toán lời lỗ cũng chỉ để đi đến cái đích này.

2.) Vaccine cho chiến lược sống nói chung: Để thu lợi với “Thiên nga đen”

“Tất cả những gì bạn cần làm là có đủ trí tuệ để không làm những điều ngu dốt làm hại bản thân (kiềm chế, loại bỏ một số hành vi) và nhận ra những kết quả có lợi khi chúng xảy ra (mấu chốt là ở chỗ bạn không phải dự báo và đánh giá sự kiện trước khi chúng diễn ra, chỉ phải đánh giá sự kiện sau khi chúng diễn ra).” (Trang 180, nói về ‘optionality’).

Đây là chiến lược Thanh tạ (“Barbell Strategy”) (nhỏ và đều ở giữa thanh tạ, nặng ở hai đầu – cực đoạn). Đại ý của chiến lược này là, trong mọi lĩnh vực trong cuộc sống ta có thể tiến đánh theo hai mặt trận: Hướng một theo xu hướng phòng thủ, đối với những vấn đề cơ bản ví dụ như: làm chủ cảm xúc, giữ gìn sức khoẻ, ăn uống điều độ, ổn định nhà ở, đủ tiền ăn không chết đói… chỉ cần bình tĩnh đừng phạm những sai lầm ngớ ngẩn là ổn và có thể ổn định những nền tảng này. Sau khi đã ổn định phòng thủ (không phạm lỗi ngu độn) ta có thể tiến đến mặt trận thứ hai, thử nghiệm điên loạn và rồ dại ở những mảng khác, những khoản đầu tư điên khùng, những dự án dở hơi nhưng bạn thấy hứng thú, – tất cả những thử nghiệm này bạn chuẩn bị tinh thần thất bại và mất tiền, thời gian, và nhiều tài nguyên khác, nhưng là mất ít và có thể chấp nhận được. Nhưng một khi “thiên nga đen” xuất hiện, những hỗn loạn không ngờ đến trong cuộc sống nổ ra, thì những dự án, những thử nghiệm điên rồ của bạn có thể sẽ thu lợi, thu lợi lớn (lợi có thể đến từ bản thân những thử nghiệm đó, hay đến từ những kĩ năng bạn rèn luyện được sau những lần điên rồ phóng khoáng đó).

Để tóm gọn lại về chiến lược này, xin trích lời của Ramit Sethi (tác giả “Tôi sẽ dạy bạn làm giàu” – “I will teach you to be rich”) về chiến lược sống của anh trong một lần phỏng vấn:

” Vấn đề là ở chỗ bạn cần phải ổn định những vấn đề lớn trong cuộc sống của bạn để bạn có thể cực kỳ cuồng loạn trong những vấn đề khác. Tôi muốn ổn định về chỗ ở, xe hơi đi lại để tôi có thể điên cuồng thử nghiệm với website của tôi [mà nếu thành công anh ta có thể kiếm thêm trăm ngàn, thậm chí triệu đô la – *lời người viết].” 3

3.)  Vaccine cho sự nghiệp: Cẩn thận với sự “ổn định” giả tạo trong sự nghiệp.

Có những người cho rằng những người cho rằng mình có một nghề nghiệp ổn định an toàn, ví dụ như làm trong một tập đoàn tài chính, kiểm toán, hay làm công chức nhà nước. Taleb cho rằng rất có thể sự ổn định của họ là một sự ổn định giả tạo bởi vì một khi những “thiên nga đen” xuất hiện (dù xác xuất cực thấp), những sự kiện hỗn loạn bất ngờ này sẽ làm cho họ mất tất cả.

Ngược lại có những người có một sự nghiệp tưởng như là lông bông, bấp bênh, làm đủ mọi việc để kiếm sống, hay là nghề nghiệp đòi hỏi phải thay đổi liên tục với nhiều mảng kỹ năng và thị trường khác nhau hoàn toàn. Những người này sẽ là những người sống sót. Những người này sẽ là những người có khả năng hưởng lợi cực lớn một khi “thiên nga đen” xuất hiện (dù xác xuất là cực thấp).

Vì vậy, kể cả bạn đang có một sự nghiệp ổn định cũng đừng quá an nhàn ru ngủ bản thân. Hãy tự tạo ra những hỗn loạn nhỏ, nhảy vào những lĩnh vực mới và khác trong thời gian rảnh, để lại thấy mình bỡ ngỡ và non nớt, đi lên và học thêm một kĩ năng mới, rồi lại cứ thế tiếp tục bỡ ngỡ và non nớt. Như thế bạn sẽ không hoảng hốt khi “thiên nga đen” xuất hiện và cướp đi miếng ăn ổn định của bạn. Và với những bạn đang lông bông làm tự do (freelance), hết khách này đến khách khác, hết dự án này đến dự án khác, chỉ là lính đánh thuê mà không có nấc thang thăng tiến gì, cũng đừng buồn, tính anti-fragile – khả năng kháng thương trước nghịch cảnh của bạn đang tăng dần từng ngày đó. Hãy cầu cho Thiên Nga Đen ngoi lên đi!

4.) Một vài thủ thuật hack nhỏ khác bạn có thể áp dụng:

Nguyên tắc “Bù đắp quá độ”(overcompensation) về khả năng hoạt động của thể chất và tinh thần con người:

* Muốn phát triển cơ bắp trong việc tập tạ. Đừng mất thời gian đẩy lên đẩy xuống những tạ vừa sức bạn. Hãy dành một chút ít thời gian (10-15 phút, 2-3 lần trong 1 tuần), nâng một quả tạ mà gần như là quá sức bạn, nhưng bạn cố nâng và nâng cho bằng được. Nâng xong cảm giác như chết đi sống lại, và nghỉ luôn. Tuần làm 2-3 lần thôi. Theo trải nghiệm thực chứng của Taleb thì đây là một cách hiệu quả về thời gian tập luyện, lợi dụng khả năng “bù đắp quá độ”: cơ thể sau khi bị đẩy đến ngưỡng giới hạn sẽ bị tổn thương, sẽ dần dần học cách bù đắp tổn thương và nâng ngưỡng chịu đựng lên cao hơn tổn thương nhận phải trước đó.

* Làm khó dễ bản thân trong việc học. Trong một thí nghiệm (người viết chưa kiểm chứng nguồn nghiên cứu mà chỉ nghe trong một video của Tom Peter)4: khi cho một người 1 danh sách từ gồm 10 cụm từ hoàn chỉnh, sau một thời gian hỏi anh ta chỉ nhớ tầm 3-4 từ, nhưng nếu vẫn cho cùng 1 người 1 danh sách từ khác với những cụm từ không hoàn chỉnh (thay vì viết “boys and girls” ta viết “b ys  nd g rls”) thì họ lại nhớ ra được 10/10. Khi não bộ bị ép phải chú ý và tập trung thì sẽ làm việc hiệu quả hơn.

* Khi có một nhiệm vụ cần hoàn thành gấp trong một cơ quan, đừng giao cho người rảnh rỗi ngồi chơi điện tử, hãy giao cho cái anh bận nhất (hoặc bận nhì) trong văn phòng đó. Những người đang bận rộn sẽ có khả năng hoạt động hiệu quả và sung hơn những người đang lười biếng ngồi phởn.

(Viết trong một ngày mệt mỏi và chán nản về một bài viết, viết mãi không xong, càng viết càng dài…)

5.) tài liệu tham khảo

Footnotes

  1. trong “Tập tư tưởng”(“Meditation”) của Hoàng Đế Marcus Aurelius
  2. trang 153, “Antifragile“, bản 2013 của Penguin Books)
  3. “Ramit Sethi from minute 12:23 the fact and the matter is you wanna get the big things in your life really stable so that you can focus on being ultra-aggressive on other things. I want my car to be really stable, I want my house to be really stable so that I can be super aggressive on my website.”phần 1 của phỏng vấn từ phút thứ 12:23 trở đi https://theartofcharm.com/podcast-episodes/ramit-sethi-will-teach-you-to-be-rich/
  4. https://youtu.be/_gTORux5Xt0?t=1m43s

Comments

comments

52 thoughts on “Học gì từ Anti-fragile: thăng hoa trong hỗn loạn – kháng thương trước nghịch cảnh

  1. Khả năng xuất hiện thiên nga đen cũng giống như xác xuất trúng vietllot (?).
    Vậy nên chuẩn bị cho thiên nga đen hay thiên nga trắng thì kinh tế hơn?

  2. Ý đồ của Taleb là: chúng ta nên tạo ra những thói quen, những chiến lược sống và làm việc để làm sao khi Thiên Nga Đen xuất hiện, chúng ta sẽ nhận được tối đa lợi ích, và tối thiểu thiệt hại. Nói về chiến thuật tấn công để đạt tối đa lợi ích trước. Thực hiện chiến thuật này, bạn cần có thói quen lựa chọn những việc có rủi ro thất bại cao nhưng có lợi nhuận thu lại cao khủng khiếp (hiểu là đầu cơ cũng không sai), quan trọng là cái số tiền (nguồn tài nguyên quan trọng nhất) bạn mất trong trường hợp thất bại là không đáng mấy có thể chịu đựng được. Ví dụ như tung tiền (1 số tiền nhỏ bạn có thể coi như đánh sổ xố chẳng hạn) vào mua BitCoin, đặt ra 1 ngưỡng chốt lãi (khi lãi 30%). Để nguyên đấy. 1 năm sau quay lại, nếu giá xuống thậm tệ, coi như mất tiền, cứ để đấy. Nếu lãi từ 30% trở lên, rút ra chốt lãi. Một ví dụ khác là có thể học 1 kỹ năng nào đó mà ngay trước mắt bạn không nhìn thấy cái lợi, để bất ngờ 1 lúc nào đó, 1 sự kiện hy hữu nào xảy ra cần kỹ năng đó, bạn sẽ hưởng lợi. Hưởng lợi một cách không thể ngờ tới.

    Ở trên là chiến thuật tấn công, bây giờ bàn đến chiến thuật phòng thủ để thiệt hại ít nhất khi thiên nga đen xảy ra. Nói ngắn gọn, phòng thủ là cố tránh làm những việc có xác suất (không quan tâm là 1 phần triệu hay 1 phần ngàn) gây ra nguy hại đến tính mạng và tài sản quan trọng của bản thân và người thân. Ví dụ nhé, nếu bạn đã có gia đình với con cái và có bảo hiểm cho gia đình, lời khuyên là nếu du lịch máy bay nếu chỉ có 2 vợ chồng đi với nhau mà không có con cái, thì lời khuyên là 2 vợ chồng nên đi hai chuyến bay khác nhau. Trong trường hợp Thiên Nga Đen xảy ra nếu 2 người đi cùng nhau trên cùng chuyến bay, thì con của bạn sẽ không còn ai chăm sóc. Nếu đi 2 chuyến bay riêng thì xác suất cả 2 cùng gặp Thiên Nga Đen sẽ thấp hơn. Một ví dụ khác bớt nặng nề hơn, trong mùa dịch Covid-19 này, những người theo chiến thuật phòng thủ Thiên Nga Đen sẽ nhất quyết không sang Trung Quốc trong tất cả mọi trường hợp. Đơn giản là bài toán xác suất. Việc lên máy bay, đến các sân bay, rồi đặt chân lên Trung Quốc đại lục, đều là những việc có xác suất nhiễm covid (cho dù có 0.0001% cũng là 1 xác xuất không đáng thử).

  3. I just wanted to post a small remark in order to express gratitude to you for some of the lovely tips and tricks you are posting here. My time intensive internet look up has at the end of the day been recognized with excellent insight to share with my friends and classmates. I would say that we website visitors are undoubtedly lucky to exist in a remarkable place with many outstanding professionals with valuable opinions. I feel quite fortunate to have discovered your web site and look forward to some more entertaining times reading here. Thanks a lot again for all the details.

  4. I simply had to appreciate you once again. I do not know the things I could possibly have created in the absence of those creative concepts documented by you on such a area of interest. It was actually a real alarming crisis in my opinion, nevertheless looking at this expert manner you resolved that forced me to jump for delight. Now i’m thankful for this advice and even expect you are aware of a powerful job you happen to be providing instructing people today through the use of your site. Most likely you have never encountered any of us.

  5. Sbobet (เอสบีโอเบท) หรือว่า มหาศาลมนุษย์ข่มใจตำหนิติเตียน สโบเบท เหรอ สโบเบ็ต มีอยู่ชื่อย่อเตือน
    SBO สโบ ถือเอาว่า เว็บพนันออนไลน์ หัวกะทิของใช้พิภพ ไม่ก็เว็บที่อยู่เวิกส่งให้บริการเดิมพันออนไลน์ ทั้งเป็นเอ็งเบื้องต้นข้าวของพิภพล่วงพ้นก็ตักเตือนได้
    เพราะว่าประกอบด้วยพระราชพงศาวดารเริ่มทำริเริ่มตั้งขึ้นมาหาตั้งแต่ชันษา 2004 ที่สำคัญทั้งเป็นการง้างยื่นให้บริการระบิโดนข้อบัญญัติทั้งที่เอเชียพร้อมกับทวีปยุโรป ในแง่มุมข้าวของเอเชียตรงนั้น sbobet ได้มาคล้องใบอนุมัติดำเนินกิจการไปด้าวประเทศฟิลิปปินส์
    โดยเปิดม่านแบ่งออกบริการผละการ เดิมพันกีฬาออนไลน์ มากหน้าหลายตาพรรค์เพราะว่ากีดกัน อาทิเช่น กะซวกบอลออนไลน์ บาสเกตบอล มวยไทย มวยสากล วอลเลย์ลูกฟุตบอล ด้วยกันอีกนานัปการ

  6. เปิดต่อจากนั้น เว็บแทงบอลออนไลน์ นวชาตล่าสุด Richbet888 เว็บแทงลูกบอล เกี่ยวกับสิ่งมีชีวิตสยาม ย่านยึดมั่นจัดหามา ปึกแผ่นชัวร์ กับกำนัลบริการผู้ซื้อทุกเอ็งจบ ทูเดย์ ยอดเยี่ยมสุด พร้อมด้วย
    โปรแตงโมชั่นขาเอี่ยม สมัครกะซวกบอลไม่กอบด้วยขั้นต่ำ เสียบลูกฟุตบอล
    ขั้นต่ำเล็กตกขอบ 10
    พระบาท เพียงนั้น ไม่ว่าจะยังไม่ตาย ฟุตบอลตัวเต็ง ลูกบอลสเต็ป บอลกลุ่ม ก็สามารถกะซวกลูกบอลมูลค่างาม ได้ทั้งหมดบิลล์ ทั้งหมดรายการ
    หวาน แบบอย่างมิมีประเด็น จองจำใดๆ ทั้งสิ้น สิ่งยิ่งใหญ่แรงกล้าในงานคัด เว็บบอล ดีๆ ก็หมายถึงเหตุน่ายอมรับด้วยเหตุว่าแก่ประทาน โปรโมชั่น ค่าลูกฟุตบอล จะถูกใจแค่ไหนแต่สมมุติไม่ หาได้ทรัพย์สมบัติครัน ก็ไม่มีอยู่คุณค่า ริซเบท888 จึงได้เนรมิตงานจับมือกับข้าว เว็บไซต์สัมพันธมิตร แถวหน้า ภายในเอเชีย มากณไม่ว่าจะมีชีวิต Sbobet, Gclub, Ufabet, 77up
    พร้อมด้วย Joker Gaming มาริยื่นให้คัดพนัน
    ขัดขวางได้มาเต็ม อวสานแห่งเว็บหนึ่งเดียว

  7. I together with my pals ended up checking the excellent information found on your web site then all of a sudden I had an awful feeling I had not thanked you for those strategies. All of the people are actually as a result excited to read through them and already have in actuality been using them. I appreciate you for simply being very considerate and for deciding on certain amazing areas most people are really wanting to know about. Our own sincere regret for not expressing gratitude to sooner.

  8. I wanted to send you that little word to be able to thank you so much over again for the pleasant concepts you have documented at this time. It was simply surprisingly open-handed of people like you to deliver freely what exactly a lot of folks might have distributed as an e book to get some money for their own end, notably now that you might well have tried it in case you decided. These tricks additionally worked to become a easy way to be certain that other people online have a similar dream just as my own to learn a whole lot more in respect of this problem. I believe there are millions of more fun instances up front for folks who scan through your website.

  9. I in addition to my buddies were actually examining the great items found on your web blog while all of a sudden got an awful suspicion I had not expressed respect to the blog owner for them. These young men ended up as a consequence warmed to read all of them and already have definitely been having fun with those things. Appreciation for truly being very kind as well as for getting these kinds of incredibly good subject areas millions of individuals are really desperate to know about. Our own honest regret for not expressing appreciation to you sooner.

  10. I am only commenting to let you know of the amazing discovery my princess found viewing your blog. She mastered plenty of pieces, which included what it is like to have an amazing giving heart to let the others without hassle have an understanding of several multifaceted topics. You truly did more than our own desires. Thank you for providing these valuable, trustworthy, informative not to mention easy tips about that topic to Mary.

  11. Slot Online 9999 เว็บเล่นสล็อโคนอนไลน์ น้องใหม่ ที่อยู่คุณภาพมิสดติดตาม น่าฟังนับเหมามีชีวิต เว็บพนันควรจะนับถือพร้อมทั้งกอบด้วยคุณค่า ด้วยเหตุว่าประสานมือกับดัก ฝ่ายจบสล็อตชั้นแนวหน้า เรียบร้อยชี้นำจบสล็อตปริหญ้าปากคอก มาสู่เอื้ออำนวยอุปการะหาได้ลงคะแนนเสียงสำแดงยับยั้งถือว่า 100 เว็บสล็อต ได้มาอัฐแน่นอน ไม่ทุจริต สมัครเล่นสล็อต ทูเดย์ ดิฉันมีอยู่โปรแตงโมชั่นง้างเว็บเรี่ยม
    วานสมบัติขั้นต่ำ รองเงินพิเศษสล็อตฟรีความน่าเชื่อถือ 100
    พระบาท กลับคืนดีที่สุดปิ๋ว แชร์เพื่อนฝูง
    รองสินทรัพย์เสริม สมรรถ ลองทำ slot หาได้ฟรีๆเปล่าเสียเงิน กับข้าวเว็บสำแดง สล็อต ขากะเกณฑ์ เจริญที่สุด 2021 บรรเลงง่าย แจกเงินก้อนยิ่ง พร้อมกับอัพเดทจบลงมาหยกๆตลอดสัปดาห์

  12. I’m just commenting to make you know what a beneficial encounter my girl undergone viewing your site. She mastered many pieces, which included what it is like to possess an amazing giving mood to have a number of people easily have an understanding of selected tortuous subject areas. You undoubtedly exceeded readers’ expectations. Thanks for delivering those practical, trustworthy, edifying and in addition easy tips about this topic to Sandra.

  13. I needed to compose you this little remark just to say thank you the moment again on your remarkable pointers you have shared on this website. It’s so surprisingly open-handed of you to give unreservedly just what a few individuals might have advertised as an e book to help make some dough for their own end, specifically seeing that you might have tried it in case you considered necessary. These creative ideas additionally acted to become great way to be certain that someone else have the same desire just like mine to know significantly more concerning this problem. I think there are millions of more pleasurable sessions ahead for folks who see your blog post.

  14. Thanks so much for giving everyone such a marvellous chance to check tips from this blog. It is usually so good plus full of amusement for me personally and my office acquaintances to visit the blog a minimum of 3 times per week to learn the fresh items you have got. Not to mention, I’m also usually happy concerning the unique opinions you serve. Some two facts on this page are without a doubt the most efficient we have had.

  15. I have to show thanks to this writer for rescuing me from such a circumstance. After surfing around throughout the online world and finding ways that were not beneficial, I was thinking my life was gone. Existing without the presence of answers to the problems you’ve resolved all through the website is a crucial case, and the ones which might have adversely affected my entire career if I hadn’t come across your web site. Your actual competence and kindness in handling everything was very helpful. I am not sure what I would’ve done if I hadn’t come across such a subject like this. I can at this moment look forward to my future. Thanks very much for the professional and result oriented guide. I will not be reluctant to recommend the sites to anyone who needs and wants assistance about this matter.

  16. I happen to be writing to let you know of the really good encounter my child undergone reading through your webblog. She mastered a lot of things, with the inclusion of what it is like to have an awesome helping character to make most people just know just exactly a variety of grueling subject areas. You really surpassed my desires. Many thanks for showing the important, trustworthy, informative and fun tips about that topic to Evelyn.

  17. I have to voice my love for your kindness in support of men and women who absolutely need help on this one study. Your special dedication to passing the solution all over had been especially important and have consistently made workers like me to get to their ambitions. Your personal insightful guide entails a whole lot to me and far more to my office workers. Warm regards; from all of us.

  18. I would like to point out my passion for your kind-heartedness for visitors who should have assistance with that issue. Your very own dedication to passing the message across has been surprisingly insightful and have really made guys like me to attain their targets. Your personal interesting suggestions signifies this much a person like me and much more to my office colleagues. Warm regards; from everyone of us.

  19. I want to express some appreciation to you for rescuing me from this particular situation. Just after researching through the online world and meeting recommendations which are not productive, I assumed my entire life was gone. Living devoid of the approaches to the issues you’ve fixed by way of your main short post is a critical case, and the ones that would have negatively damaged my entire career if I hadn’t encountered your site. The talents and kindness in dealing with everything was helpful. I’m not sure what I would’ve done if I hadn’t encountered such a step like this. I’m able to at this moment look ahead to my future. Thanks for your time so much for this impressive and results-oriented help. I will not think twice to refer the website to anyone who should have guidelines on this problem.

  20. I precisely had to say thanks yet again. I do not know the things I would have used in the absence of the entire secrets discussed by you directly on such a subject. It was actually the scary case in my opinion, nevertheless coming across the expert technique you handled it forced me to cry over contentment. I’m just happier for this assistance and sincerely hope you realize what a powerful job you are providing training men and women using a blog. I am sure you haven’t come across all of us.

  21. With havin so much written content do you ever run into any issues of
    plagorism or copyright infringement? My site has a lot of exclusive content
    I’ve either authored myself or outsourced but it appears a lot of it is popping it up all over the
    internet without my permission. Do you know any solutions to help prevent content from being stolen? I’d certainly appreciate it.

  22. I truly wanted to make a comment to be able to express gratitude to you for all the magnificent tips you are writing on this site. My extensive internet look up has at the end been compensated with sensible suggestions to share with my two friends. I would declare that most of us website visitors are unquestionably fortunate to exist in a perfect network with many wonderful individuals with valuable points. I feel rather grateful to have used your web site and look forward to plenty of more entertaining times reading here. Thanks a lot once more for everything.

  23. Great beat ! I would like to apprentice while you amend your site, how can i subscribe for a blog site? The account helped me a acceptable deal. I have been a little bit familiar of this your broadcast provided vibrant clear idea

  24. I would like to voice my affection for your kindness supporting visitors who need assistance with this particular subject matter. Your very own commitment to passing the solution all over has been extremely valuable and have in every case permitted many people just like me to realize their targets. Your amazing warm and helpful guide entails a whole lot a person like me and far more to my peers. Thanks a lot; from everyone of us.

  25. I as well as my buddies were reading the great advice from the blog then immediately developed a terrible suspicion I had not thanked the website owner for those secrets. The women were definitely consequently excited to read them and now have in actuality been having fun with those things. Thank you for being simply accommodating and for getting some awesome topics millions of individuals are really desirous to be informed on. Our honest regret for not expressing appreciation to you earlier.

  26. Awesome blog! Do you have any tips for aspiring writers?
    I’m planning to start my own site soon but I’m a little lost on everything.
    Would you advise starting with a free platform like WordPress
    or go for a paid option? There are so many choices out there that I’m totally overwhelmed ..
    Any suggestions? Kudos!

  27. Definitely imagine that which you said. Your favourite justification seemed to be at the web the easiest factor to bear in mind of. I say to you, I certainly get annoyed at the same time as folks consider concerns that they just do not recognize about. You managed to hit the nail upon the top and defined out the whole thing with no need side effect , other people can take a signal. Will probably be again to get more. Thank you

  28. เว็บเดียวรวมสล็อตทุกค่าย ร่วมสนุกกับสล็อตแตกง่าย มี สูตรสล็อต ที่ช่วยให้ทุกท่าน สามารถทำ
    เงินกำไร จาก SLOT PG ได้อย่างแน่นอน ไม่ใช่แค่นั้น
    เว็บตรง PG SLOT ของ เรา ยังมีระบบบริการ ฝาก
    – ถอน ด้วย ระบบ AUTOMATIC ช่วยให้ การฝากเงิน – ถอนเงิน ของท่าน มั่งคง รวดเร็วทันใจ ภายใน 1 นาทีสามารถทำธุรกรรมฝากเงินถอนเงินได้ด้วยตนเอง ไม่ต้องแจ้งแอดมิน
    เล่นได้ เราจ่ายจริง ปลอดภัย และมั่นคง 100% ถ้า นักลงทุน ท่านไหนที่สนใจ เว็บตรงสล็อต PG
    ของ พวกผม ก็สามารถ สมัครสมาชิกได้แล้วที่นี่ SLOT PG เว็บตรง พร้อมลุ้นรับสิทธิประโยชน์และโปรสล็อต ต่างๆมากมาย ตลอดทั้งวัน

  29. I think this is among the most significant information for me.
    And i am glad studying your article. But should remark on few general things, The website style is great, the articles is truly nice : D.
    Excellent task, cheers

  30. Greetings, There’s no doubt that your site could possibly be having browser compatibility problems.
    Whenever I look at your website in Safari, it looks
    fine however, if opening in I.E., it’s got some overlapping issues.
    I simply wanted to give you a quick heads up!
    Aside from that, excellent site!

  31. I love what you guys are up too. This type of clever work
    and exposure! Keep up the great works guys I’ve
    included you guys to blogroll.

  32. Amazing blog! Is your theme custom made or did you download it from somewhere?
    A theme like yours with a few simple adjustements would really make my
    blog stand out. Please let me know where you got your design. Appreciate it

  33. Hello There. I found your blog using msn. This is a
    really well written article. I will be sure to bookmark it and come back to read more of
    your useful info. Thank you for the post. I’ll certainly return.

  34. Hi! I just wanted to ask if you ever have any trouble with
    hackers? My last blog (wordpress) was hacked and I ended up losing several weeks of hard work due to no backup.
    Do you have any methods to prevent hackers?

  35. Wonderful work! That is the type of info that are supposed to be shared around the net.
    Disgrace on Google for now not positioning this submit upper!
    Come on over and discuss with my website . Thanks =)

  36. Fantastic blog you have here but I was curious about if you
    knew of any message boards that cover the same topics talked
    about here? I’d really love to be a part of group where I can get responses from other experienced people
    that share the same interest. If you have any suggestions, please let me know.
    Kudos!

  37. Areas such as all round customer service, betting
    options, bonuses and incentives and ease of use are closely examined.

  38. Does your site have a contact page? I’m having problems locating it but, I’d like to
    shoot you an email. I’ve got some creative ideas for your blog you might
    be interested in hearing. Either way, great
    blog and I look forward to seeing it grow over time.

  39. It’s going to be finish of mine day, however before finish I am reading this great paragraph to increase my know-how.

  40. Hello! I simply would like to give you a big thumbs up for your excellent information you have got here on this post.
    I’ll be coming back to your website for more soon.

  41. My relatives all the time say that I am wasting my time here at web, however I know I am getting familiarity every day
    by reading thes good articles or reviews.

Leave a Reply

Your email address will not be published.